Verkiezingsdatabase - Documentatie

1. Inleiding.

N.B. Door de wijzigingen van de Grondwet in 2004 en de wetgevingen in 2005 tot 2006 is bij de regionale assemblees de term "Raad" inmiddels vervangen door de term "Parlement".

- Elke gemeenschap en elk gewest heeft een eigen parlement en een eigen regering.

De Raden worden samengesteld via directe verkiezingen, die om de vijf jaar georganiseerd worden. Deze verkiezingen vallen samen met de verkiezing van het Europees Parlement.

In tegenstelling tot het federale niveau kunnen de Raden niet voortijdig ontbonden worden door de uitvoerende macht. Daarom spreekt men van ‘legislatuurparlementen’.

Het aantal leden in de Raad verschilt van gemeenschap tot gemeenschap, en van gewest tot gewest.

- De Raden, die de wetgevende macht uitoefenen tezamen met hun Regering, hebben dezelfde soort bevoegdheden als het federale Parlement :

1° Het maken van algemene normende wetten, decreten (Vlaanderen en Wallonië) en ordonnanties (Brussel) genaamd ;

2° Het goedkeuren van de verdragen ;

3° Het controleren van de regering en goedkeuren van de begroting;

4° Het oprichten van parlementaire onderzoekscommissies.

2. Samenstelling.

1° De Vlaamse Raad.

- De Vlaamse Raad bestaat heden uit 118 rechtstreeks verkozen leden en uit 6 Nederlandstalige leden van de Brusselse Hoofdstedelijke Raad of in totaal uit 124 leden.

N.B. Vanaf de verkiezingen in juni 2004 worden de 6 Nederlandstalige Brusselse leden van de Vlaamse Raad rechtstreeks verkozen door de kiezers uit het Brusselse Gewest, die eerst hebben gestemd op een lijst van de Nederlandstalige taalgroep voor de Brusselse Hoofdstedelijke Raad.

- De 118 leden uit Vlaanderen worden gekozen in 5 provinciale kieskringen :

	Aantal leden	Aantal opvolgers
1) Antwerpen	33	16
2) Limburg	16	16
3) Oost-Vlaanderen	27	16
4) West-Vlaanderen	22	16
5) Vlaams-Brabant	20	16
	118
Rechtstreekse verkiezing van leden voor de Vlaamse Raad in het Brussels Gewest	6
	-------------
	124 leden

· De algemene regel van het aantal opvolgers is dat het aantal opvolgers gelijk moet zijn aan het aantal te verkiezen leden in een kieskring ; doch met een absoluut maximum van 16 opvolgers en met een absoluut minimum van 4 opvolgers.

· Het aantal kandidaten per kieskring is herberekend ingevolge de nieuwe Volkstelling van 1 oktober 2001. Bij besluit van de Vlaamse Regering worden de leden van de Vlaamse Raad verdeeld over de kieskringen.

· Een wijziging van de kieskringen kan slechts met een decreet bij 2/3 meerderheid over in de Vlaamse Raad. Bij stemming op 14 januari 2004 heeft de Vlaamse Raad provinciale kieskringen ingevoerd voor zijn verkiezing. Hierdoor is de apparentering of lijstenverbinding tussen de lijsten binnen éénzelfde provincie ook afgeschaft.

2° De Waalse Gewestraad.

- De Waalse Gewestraad bestaat uit 75 rechtstreeks verkozen leden.

- De 75 leden uit Wallonië worden gekozen in 13 kieskringen :

	Aantal leden	Aantal opvolgers
1) Nivelles	8	8
2) Mons	6	6
3) Soignies	4	4
4) Tournai - Ath - Mouscron	7	7
5) Charleroi	9	9
6) Thuin	3	4
7) Arlon - Bastogne - Marche - en - Famenne	3	4
8) Neufchâteau -Virton	2	4
9) Liège	13	13
10)Huy - Waremme	4	4
11)Verviers	6	6
12)Namur	6	6
13)Dinant-Philippeville	4	4
	--------------
	75 leden

· Bij besluit dd. 4 september 2003 van de Waalse Regering is een nieuwe zetelverdeling gebeurd over de kieskringen, rekening houdend met de Volkstelling van 1 oktober 2001 (Belgisch Staatsblad van 12 september 2003 – 2^e editie). De kieskringen Dinant-Philippeville en Nivelles winnen 1 zetel, terwijl de kieskringen Charleroi en Liège 1 zetel verliezen.

· Een wijziging van de kieskringen kan slechts met een decreet bij 2/3 meerderheid in de Waalse Raad. Er is apparentering of lijstenverbinding mogelijk tussen de lijsten binnen éénzelfde provincie.

N.B. De Franse Gemeenschapsraad wordt niet rechtstreeks verkozen, maar is samengesteld uit de 75 leden van de Waalse Gewestraad en uit 19 Franstalige leden van de Brusselse Hoofdstedelijke Raad.

3° De Brusselse Hoofdstedelijke Raad.

- De 19 gemeenten (8 kieskantons) van het Brusselse Gewest vormen 1 kiescollege, dat wordt voorgezeten door het Gewestbureau en bestaat uit lijsten van de Franstalige taalgroep en van de Nederlandstalige taalgroep.

De Brusselse Hoofdstedelijke Raad die vanaf juni 2004 in totaal 89 leden telt, heeft 72 leden die zijn gekozen uit de lijsten van de Franstalige taalgroep en 17 leden die zijn gekozen uit de lijsten van de Nederlandstalige taalgroep. Er worden 16 aparte opvolgers per lijst voorzien.

Bij deze verkiezing geschiedt terzelfder tijd en voor de eerste maal de rechtstreekse verkiezing van de 6 Brusselse Raadsleden, die zullen zetelen in de Vlaamse Raad. Er worden 6 aparte opvolgers per lijst voorzien.

- De Brusselse Hoofdstedelijke Raad bestaat momenteel uit 75 rechtstreeks verkozen leden, waarvan 64 leden van de Franse taalgroep en 11 leden van de Nederlandse taalgroep.

- Vanaf juni 2004 zijn er dus 89 leden in de Brusselse Hoofdstedelijke Raad, die rechtstreeks verkozen worden, met een gewaarborgde vertegenwoordiging van 72 Franstalige leden en 17 Nederlandstalige leden (uitvoering van de Lambermont- en Lombardakkoorden uit 2001).

4° Raad van de Duitstalige Gemeenschap.

- De 9 gemeenten (kieskantons Eupen en Sankt-Vith) van het Duitse taalgebied vormen 1 kiescollege, dat wordt voorgezeten door het Hoofdbureau van het Kiesgebied.

De Raad van de Duitstalige Gemeenschap telt 25 leden. Er zijn geen aparte opvolgers in deze Raad.

N.B. De 9 Duitstalige gemeenten zijn : Amel, Büllingen, Burg-Reuland, Bütgenbach, Eupen, Kelmis, Lontzen, Raeren en Sankt Vith.

Hoe worden de Parlementen van de Gemeenschappen en de Gewesten samengesteld ?